دفتر ازدواج ونک

چند همسری | چند همسری چیست؟ | احکام و قوانین مربوطه

هوو کیست؟ واکنش ما به این کلمه چیست؟ جامعه ما چه رویکردی نسبت به ازدواج مجدد دارد؟ چند همسری در ایران چه قانونی دارد؟ چه تاریخچه‌ای را به دنبال خود می‌کشد؟

چند همسری چیست؟

در جانورشناسی اصطلاح چند همسری به هر نوع از جفت‌گیری چندگانه گفته می‌شود. در روابط میان انسان‌ها نیز بیانگر وضعیتی است که در آن زن یا مرد بیشتر از یک همسر داشته باشند. چند همسری در ادیان و کشور‌های مختلف، احکام و قوانین متفاوتی دارد. ما در این مقاله به اسلام و ایران خواهیم پرداخت.

چند همسری در اسلام

بر طبق حقوق زناشویی اسلامی، مرد مسلمان می‌تواند در یک زمان بیشتر از یک زن داشته باشد. مجموع زن‌هایی که یک مرد به شکل قانونی می‌تواند به عقد خود در بیاورد ۴ نفر است. زنان اما حق داشتن بیش از یک شوهر را ندارند.

قوانین چند همسری در کشور‌های مختلف اسلامی متفاوت است. در چند کشور این امر نسبتاً شایع است. در حالی که در بعضی کشورهای دیگر به ندرت اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال آذربایجان، تونس و ترکیه کشورهای مسلمانی هستند که در آن‌ها چند همسری غیرقانونی است. در کشورهایی مانند لیبی، مراکش و ایران، مردان برای ازدواج نیازمند اجازه همسر اولشان هستند.

چند همسری در قرآن

در موضوع چند همسری بیشتر اوقات به این آیه اشاره می‌شود:

وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِی الْیَتَامَیٰ فَانکِحُوا مَا طَابَ لَکُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَیٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَهً أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ ذٰلِکَ أَدْنَیٰ أَلَّا تَعُولُوا

و اگر در اجرای عدالت میان دختران یتیم بیم‌ناکید، هر چه از زنان [دیگر] که شما را پسند افتاد، دو دو، سه سه، چهار چهار، به زنی گیرید. پس اگر بیم دارید که به عدالت رفتار نکنید، به یک [ زنِ آزاد ] یا به آن‌چه [از کنیزان] مالک شده‌اید [اکتفا کنید]. این [خودداری] نزدیکتر است تا به ستم گرایید [و بیهوده عیال‌وار گردید].

قرآن، سوره ۴ النساء، آیه ۳

این آیه پس از جنگ احد که در آن مردان بسیاری کشته شدند، نازل شده است. در آن زمان تعداد زیادی از زنان، بی‌شوهر و کودکان بسیاری یتیم شده بودند.

چند همسری در ایران

ویل دورانت در تاریخ تمدن مشخص کرده که در آیین زرتشت تعدد همسر و همچنین هم‌خوابگی با دیگری و کنیزکان نیز آزاد بوده است. دلیلش تشویق برای افزایش جمعیت ذکر شده است. (صدای تشویق جمعیت)

در ایران امروز بر طبق قوانین اسلام، چند همسری مشکل شرعی ندارد و غیر‌قانونی نیز نیست اما برای آن قواعدی تعیین شده است. بخشی از این قوانین، فقهی و بخشی دیگر، قانونی‌اند. در این‌جا سعی می‌کنیم هر دو را بررسی کنیم.

شرایط چند همسری

عدالت

این شرطی است که تمام فقهای مذاهب اسلامی بر آن توافق نظر دارند. فقها بر اساس استناد به آیه ۳ سوره نساء، می‌گویند:

اساس تشریع احکام ازدواج، بر پایه عدل و عدم تجاوز به حقوق دیگران است.

مفسران شیعه و سنی، منظور از عدالت را رفتارهایی مانند وسائل زندگی، هم‌خوابگی و نفقه دانسته‌اند که تحت اختیار انسان است.

رضایت زوجه (همسر)

این شرط در منابع فقهی لحاظ نشده است (مگر در مواردی خاص مانند ازدواج با برادرزاده یا خواهرزاده همسر خود). اما از لحاظ قانونی شرایط متفاوت است بنا به قانون حمایت از خانواده مصوب ۱۳۵۳، ماده ۱۶ گفته می‌شود:

مرد با داشتن همسر نمی‌تواند همسر دوم اختیار کند مگر با رعایت هر کدام از این موارد:

  1. رضایت همسر اول
  2. عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی
  3. عدم تمکین زن از شوهر
  4. ابتلای زن به جنون یا مرض‌های صعب‌العلاج
  5. محکومیت زن به حبس بیشتر از شش ماه
  6. ابتلای زن به هر گونه اعتیاد مضر
  7. ترک زندگی خانوادگی از طرف زن
  8. مفقودالاثر شدن زن
  9. عقیم بودن زن

البته احراز بندهای دوم تا نهم، تحت اختیار دادگاه بوده و اگر در دادگاه ثابت نشود، مرد اجازه ازدواج مجدد نخواهد داشت.

توان مالی و جنسی مرد

البته این حکم از نظر فقها حکمی تکلیفی است؛ یعنی مانع ازدواج نمی‌شود. اما اگر این ناتوانی احراز بشود، همسر حق طلاق خواهد داشت.

ازدواج آشکار

در قانون حمایت از خانواده، ازدواج مخفیانه ممنوع شده است. بنابراین اگر مردی قصد تجدید فراش دارد، می‌باید دادخواستی به طرفیت همسر اول خود تنظیم کند و در آن علت درخواست و دلایل خود را برای دادگاه اقامه کند. دادگاه با مشخص نمودن یک زمان مشخص، یک نسخه از دادخواست را برای همسر اول می‌فرستد. زن اول یا باید به آن پاسخ بدهد یا به جلسه دادگاه بیاید.
بعد از آن دادگاه  و بعد از اقدامات ضروری و تحقیق از زن اول، پس از احراز توانایی مالی مرد و اجرای عدالت میان همسران، به مرد اجازه می‌دهد مجدداً ازدواج کند. اگر که مرد شرایط مالی مناسبی نداشته باشد و حتی زن حاضر به تمکین و زندگی با وی باشد، دادگاه با درخواست مرد مخالفت خواهد نمود.

در این میان مساله‌ای مهم وجود دارد. به این دلیل که ثبت رسمی ازدواج مجدد مردان، به اخذ مجوز دادگاه احتیاج دارد، بسیاری از مردان ترجیح می‌دهند دور از چشم همسر خود، همسر دوم را تنها صیغه کنند.

نکته آخر
یکی از اشکالات مهمِ وارده به چند همسری

مساله این است که چند همسری با اصل برابری حقوق زن و مرد منافات دارد. اگر فرض بر برابری حقوق باشد، چرا مرد اجازه چند همسری دارد و زن خیر؟ عده‌ای می‌گویند این چند همسری دلیلش ارضای هوس‌رانی مردان است. به هر صورت تعدد زوجین مساله مهم و داغی است که نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد. دوست داریم نظر شما مخاطب گرامی دفتر عقد و ازدواج ملاصدرا را در این خصوص بدانیم.

 

 

 

برای اطلاع از آدرس شعبات و لوکیشن دفتر ازدواج مهر و وفا شما میتوانید عدد ۳ را به سامانه پیامکی ۳۰۰۰۸۲۹۰ ارسال فرمایید 

 

آدرس‌ شعبات دفتر عقد و ازدواج آئین مهر و وفا:

  • مرزداران ، خ ۳۵ متری لاله ، بوستان ششم شرقی ، نبش بوستان پنجم شرقی ، پ ۳۶ واحد ۵
  • سعادت‌آباد، سرو شرقی، بعد از خیابان علامه شمالی، خیابان رشادت، خیابان اقبال ملی، پلاک ۳۹ طبقه ۳ واحد ۴

 

شماره‌های تماس دفتر عقد و ازدواج آئین مهر و وفا

  • ۰۲۱-۸۸۰۶۰۸۰۰
  • ۰۲۱-۲۲۰۶۶۹۳۶
  • ۰۹۱۲۰۱۴۶۵۷۰
  • ۰۹۰۲۸۸۶۰۸۰۰

وبسایت‌های دفتر عقد و ازدواج آئین مهر و وفا:

 

www.daftar-ezdevaj.com

www.daftaraghd.com

مطالب مرتبط:

ازدواج | ازدواج سفید | ازدواجی از سر بی‌تعهدی

رابطه‌ی ادیان و ازدواج | ازدواج در یهودیت | ازدواج در بودیسم

شیرینی‌خوران | آداب مراسم عقد و ازدواج ایرانی | شیرینی‌خوران در کردستان

فرهنگ ازدواج در مکزیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *